‘हर घर तिरंगा’ मोहिमेमागे नवीन जिंदाल यांचा संघर्ष; राष्ट्रध्वजाचा सन्मान जपणे अग्रवाल समाजाचे आद्यकर्तव्य: ॲड. महेश धनावत
देशभरात अत्यंत उत्साहात आणि देशप्रेमाच्या वातावरणात राबवली जाणारी ‘हर घर तिरंगा’ ही राष्ट्रव्यापी मोहीम आज केवळ प्रसिद्ध उद्योगपती आणि माजी खासदार नवीन जिंदाल यांच्या प्रदीर्घ, अभूतपूर्व आणि ऐतिहासिक कायदेशीर लढ्यामुळेच प्रत्यक्षात शक्य झाली आहे, असे ठाम प्रतिपादन ज्येष्ठ विधीज्ञ ॲड. महेश धनावत यांनी केले. ‘अग्रवाल अधिवक्ता परिषद, महाराष्ट्र’च्या वतीने आयोजित करण्यात आलेल्या एका महत्त्वपूर्ण राज्यस्तरीय ऑनलाइन बैठकीत ते बोलत होते.
या महत्त्वपूर्ण व्हर्च्युअल बैठकीला राज्यातील कायदे क्षेत्रातील अनेक मान्यवर विधीज्ञ मोठ्या संख्येने उपस्थित होते. यामध्ये परिषदेचे ॲड. अनुप धनावत, ॲड. राहुल अग्रवाल आणि ॲड. बी. आर. अग्रवाल यांची प्रमुख उपस्थिती होती. बैठकीत भारतीय राष्ट्रध्वजाचा इतिहास, संविधानाने दिलेला अधिकार आणि राष्ट्रउभारणीत अग्रवाल समाजाचे योगदान यावर सविस्तर मंथन झाले.
आपल्या अभ्यासपूर्ण भाषणात ॲड. महेश धनावत यांनी २००४ च्या ऐतिहासिक निकालाची सविस्तर पार्श्वभूमी मांडली. पूर्वी सामान्य नागरिकांना विशिष्ट राष्ट्रीय सण वगळता सर्व दिवस आपल्या घरांवर, प्रतिष्ठानांवर अथवा कार्यालयांवर सन्मानाने राष्ट्रध्वज फडकवण्याची कायदेशीर परवानगी नव्हती. ही बंधने दूर करण्यासाठी नवीन जिंदाल यांनी सलग १० वर्षे उच्च न्यायालयापासून ते देशाच्या सर्वोच्च न्यायालयापर्यंत एक प्रदीर्घ कायदेशीर लढा दिला. अखेर २३ जानेवारी २००४ रोजी भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाने ऐतिहासिक निकाल देत स्पष्ट केले की, भारतीय संविधानाच्या कलम १९(१)(अ) अंतर्गत (अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य) प्रत्येक भारतीयाला पूर्ण आदर आणि सन्मानाने राष्ट्रध्वज फडकवण्याचा मूलभूत अधिकार आहे.
ॲड. धनावत पुढे म्हणाले की, सर्वोच्च न्यायालयाच्या या ऐतिहासिक निर्णयाच्या पायावरच पुढे ‘फ्लॅग कोड ऑफ इंडिया’ (भारतीय ध्वज संहिता) मध्ये केंद्र सरकारकडून आवश्यक त्या सुधारणा करण्यात आल्या. यामुळेच आज केंद्र सरकारने सुरू केलेल्या ‘हर घर तिरंगा’ मोहिमेला सर्वसामान्य जनतेकडून उत्स्फूर्त प्रतिसाद लाभत असून ती एका भव्य लोकचळवळीत परावर्तित झाली आहे. आज काश्मीरपासून कन्याकुमारीपर्यंत घराघरावर आणि गल्लीबोळात जो तिरंगा अभिमानाने फडकत आहे, त्यामागे जिंदाल यांच्या अतुलनीय संघर्षाचा भक्कम वाटा आहे.
नवीन जिंदाल हे संपूर्ण अग्रवाल समाजाचे भूषण आणि प्रेरणास्थान आहेत. त्यांनी देशातील कोट्यवधी नागरिकांना स्वाभिमान आणि देशप्रेमाचे सर्वोच्च प्रतीक असणारा तिरंगा मुक्तपणे फडकवण्याचा अधिकार मिळवून दिला. त्यामुळे ‘हर घर तिरंगा’ मोहिमेचा घरोघरी प्रसार करणे, प्रत्येक नागरिकापर्यंत राष्ट्रध्वज पोहोचवणे आणि प्रत्येकाच्या मनात देशप्रेमाची ज्योत प्रज्वलित ठेवणे हे अग्रवाल समाजाचे आद्य आणि नैतिक कर्तव्य आहे, असे भावनिक आवाहन त्यांनी केले.
बैठकीत उपस्थित ॲड. अनुप धनावत, ॲड. राहुल अग्रवाल आणि ॲड. बी. आर. अग्रवाल यांनीही आपले विचार मांडले. केवळ राष्ट्रध्वज फडकवून न थांबता, ध्वज संहितेचे (Flag Code) काटेकोर पालन करणे आणि तिरंग्याचा सर्वोच्च सन्मान राखणे ही देखील प्रत्येक सुजाण नागरिकाची प्राथमिक जबाबदारी आहे, यावर सर्वांचे एकमत झाले. अग्रवाल समाजाने नेहमीच उद्योग, व्यापार, शिक्षण, दानशूरता आणि राष्ट्रउभारणीत अग्रेसर राहून योगदान दिले आहे; आता तिरंग्याची ही चळवळ सर्वदूर पोहोचवून समाजाने आपली राष्ट्रनिष्ठा पुन्हा एकदा सिद्ध करावी, असा एकमुखी संकल्प या ऑनलाइन परिषदेत करण्यात आला.
